Kimyaterapiya sürətlə bölünən hüceyrələrə təsir edən dərman müalicəsidir. O, bütün orqanizmə təsir etdiyi üçün sistem müalicəsi adlanır və şiş hüceyrələrinin ilkin ocaqdan kənarda da ola biləcəyi hallarda istifadə olunur.
Hansı hallarda nəzərdən keçirilir
- Əməliyyatdan əvvəl — şişin ölçüsünü kiçiltmək və müalicəyə cavabı qiymətləndirmək üçün
- Əməliyyatdan sonra — görünməyən qalıq hüceyrələrin riskini azaltmaq üçün
- Metastatik mərhələdə — xəstəliyi nəzarətdə saxlamaq və simptomları azaltmaq üçün
- Şüa müalicəsi ilə birlikdə — bəzi xəstəlik növlərində effekti gücləndirmək üçün
Sxem necə seçilir
Preparat və doza şişin növünə, histoloji tipinə, mərhələyə, əvvəlki müalicələrə, böyrək və qaraciyər funksiyalarına, yanaşı xəstəliklərə və pasiyentin ümumi vəziyyətinə əsasən müəyyən edilir.
Universal sxem yoxdur — eyni diaqnozlu iki pasiyent fərqli müalicə ala bilər.
Necə aparılır
Kimyaterapiya kurslarla aparılır. Hər kursdan sonra orqanizmin bərpası üçün interval verilir. Kursların sayı və intervalı əvvəlcədən planlaşdırılır, lakin nəzarət nəticələrinə uyğun olaraq dəyişdirilə bilər. Hər kursdan əvvəl qan analizləri yoxlanılır.
Yan təsirlər
Yan təsirlər preparatdan, dozadan və pasiyentdən asılıdır. Ən çox rast gəlinənlər: ürəkbulanma, iştahanın azalması və dad hissinin dəyişməsi, halsızlıq, qan göstəricilərinin azalması, saç tökülməsi, selikli qişaların iltihabı.
Yan təsirlərin əksəriyyəti idarə oluna biləndir və müalicənin planlaşdırılmış hissəsidir. Müasir dəstəkləyici müalicə sayəsində bir çox pasiyent müalicə dövründə gündəlik fəaliyyətini davam etdirə bilir. Bu, hər pasiyentə eyni dərəcədə aid deyil — dözümlülük fərdidir.
Yan təsirlərə görə müalicəni öz təşəbbüsünüzlə dayandırmayın. Hər hansı yeni şikayət yarandıqda həkiminizə məlumat verin — çox vaxt doza, sxem və ya dəstəkləyici müalicə tənzimlənərək vəziyyət yaxşılaşdırıla bilər.
Nəticə necə yoxlanılır
Müəyyən sayda kursdan sonra təkrar görüntüləmə müayinəsi aparılır və əvvəlki nəticələrlə müqayisə edilir. Bu müqayisə müalicənin davam etdirilməsi və ya dəyişdirilməsi barədə qərarın əsasıdır.
Nəticənin necə oxunduğu haqqında ətraflı →
Tez-tez verilən suallar
“Kimyaterapiya xəstəlikdən çox öldürür” — bu doğrudurmu?
Xeyr, bu geniş yayılmış yanlış təsəvvürdür. Kimyaterapiya şiş hüceyrələrinə qarşı yönəlmiş müalicədir və müasir protokollar yan təsirlərin idarə olunmasına imkan verir. Müalicədən imtina isə xəstəliyin irəliləməsinə şərait yaradır.
Kimyaterapiya alarkən işləyə bilərəmmi?
Bir çox pasiyent müalicə dövründə fəaliyyətini müəyyən həcmdə davam etdirir. Bu, sxemdən və fərdi dözümlülükdən asılıdır və həkimlə birlikdə planlaşdırılır.
Saçım mütləq töküləcəkmi?
Xeyr. Saç tökülməsi bütün preparatlarda baş vermir və əksər hallarda müalicə bitdikdən sonra saç bərpa olunur.
Xalq təbabəti kimyaterapiyanı əvəz edə bilərmi?
Xeyr. Bitki qarışıqları, yağlar və “möcüzə vasitələri” xərçəngi müalicə etmir. Bunlara vaxt itirmək diaqnozun gecikməsinə səbəb olur. Bəzi bitki mənşəli vasitələr həm də kimyaterapiya preparatları ilə qarşılıqlı təsirə girə bilər — buna görə qəbul etdiyiniz hər hansı əlavəni mütləq həkiminizə bildirin.