İmmunoterapiya şiş hüceyrələrinə birbaşa deyil, immun sisteminə təsir edən müalicədir. Məqsəd orqanizmin öz müdafiə sisteminin şiş hüceyrələrini tanıya və məhv edə bilməsinə şərait yaratmaqdır. İmmunoterapiya bütün xəstələrə uyğun deyil — tətbiqi müəyyən göstəricilərin olmasından asılıdır.
Necə işləyir
Şiş hüceyrələri immun sistemindən “gizlənmək” üçün müəyyən mexanizmlərdən istifadə edir. İmmunoterapiya preparatlarının bir hissəsi bu mexanizmləri bloklayır və immun hüceyrələrinin şişə qarşı fəaliyyətini bərpa edir.
Kimlərə uyğun ola bilər
Uyğunluq şişin növündən və molekulyar/immunohistokimyəvi göstəricilərdən asılıdır — məsələn, PD-L1 ekspressiyası, MSI/dMMR statusu, şiş mutasiya yükü. Bu göstəricilər xüsusi testlərlə müəyyən edilir.
Test aparılmadan immunoterapiyanın uyğun olub-olmadığını demək mümkün deyil.
Nəyi gözləmək olar
İmmunoterapiyaya cavab kimyaterapiyadan fərqli gedişə malik ola bilər: bəzi pasiyentlərdə effekt daha gec üzə çıxır, bəzilərində isə uzunmüddətli nəzarət əldə oluna bilər. Digər tərəfdən, bir qrup pasiyentdə immunoterapiya heç bir effekt vermir. Buna görə cavab müntəzəm görüntüləmə ilə izlənilir.
Yan təsirlər
İmmunoterapiyanın yan təsirləri kimyaterapiyanınkından fərqlidir. Onlar immun sisteminin həddindən artıq aktivləşməsi ilə bağlıdır və müxtəlif orqanları — dərini, bağırsağı, qalxanabənzər vəzini, qaraciyəri, ağciyəri — əhatə edə bilər.
İmmun mənşəli yan təsirlər tez aşkarlandıqda idarə oluna biləndir, gecikdikdə isə ciddiləşə bilər. Yeni yaranan davamlı ishal, döş qəfəsində narahatlıq, təngnəfəslik, dəri döküntüsü və ya izah olunmayan halsızlıq barədə gecikmədən həkiminizə məlumat verin.
Tez-tez verilən suallar
İmmunoterapiya kimyaterapiyadan “yaxşıdır”mı?
Bu müqayisə düzgün deyil — onlar fərqli mexanizmlərlə işləyir və fərqli hallarda tətbiq olunur. Bəzi vəziyyətlərdə birlikdə istifadə olunur.
Hər xərçəng növündə tətbiq olunurmu?
Xeyr. Tətbiq sahəsi şişin növü və molekulyar göstəriciləri ilə məhdudlaşır.
Yan təsiri yoxdurmu?
Var, lakin xarakteri fərqlidir. İmmun mənşəli yan təsirlər ayrıca diqqət və izləmə tələb edir.