Xeyr. Boyunda böyümüş limfa düyününün ən çox rast gəlinən səbəbi infeksiyaya qarşı normal reaksiyadır və belə düyün adətən 2–4 həftə ərzində kiçilir. Lakin 3–4 həftədən çox davam edən, ağrısız, bərk, tərpənməyən və getdikcə böyüyən düyün mütləq müayinə tələb edir — xüsusən gecə tərləməsi, çəki itkisi və uzunmüddətli hərarətlə birlikdə.
Limfa düyünü niyə böyüyür
Limfa düyünləri immun sisteminin süzgəcləridir. İnfeksiya, iltihab və ya digər immun stimul zamanı onların ölçüsü artır — bu, sistemin işlədiyinin göstəricisidir.
Ən çox rast gəlinən səbəblər: yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyaları, angina, diş və diş əti infeksiyaları, dəri infeksiyaları, virus infeksiyaları (o cümlədən infeksion mononukleoz).
Daha nadir səbəblər: vərəm və digər spesifik infeksiyalar, autoimmun xəstəliklər, bəzi dərmanlara reaksiya.
Onkoloji səbəblər: limfoma, leykemiya, digər orqanlardan yayılmış metastaz.
Narahatlıq doğuran əlamətlər
| Xüsusiyyət | Adətən xoşxassəli | Diqqət tələb edir |
|---|---|---|
| Ağrı | Ağrılı, həssas | Ağrısız |
| Konsistensiya | Yumşaq, elastik | Bərk |
| Hərəkətlilik | Barmaq altında sürüşür | Toxumaya yapışıb, tərpənmir |
| Ölçü | Kiçik, adətən 1 sm-ə yaxın | 2 sm-dən böyük və ya getdikcə böyüyən |
| Gediş | 2–4 həftədə kiçilir | 3–4 həftədən çox davam edir və ya böyüyür |
| Yanaşı əlamətlər | İnfeksiya əlamətləri var | Gecə tərləməsi, çəki itkisi, uzunmüddətli hərarət |
Körpücük sümüyünün üstündə (supraklavikulyar nahiyədə) böyümüş limfa düyünü həmişə ciddi qiymətləndirmə tələb edir.
Nə edilir
- Klinik müayinəBütün limfa düyünü qruplarının, qaraciyər və dalağın yoxlanılması.
- Qan analizləriÜmumi qan analizi, iltihab göstəriciləri, göstərişə görə infeksion testlər.
- USMDüyünün quruluşunun qiymətləndirilməsi.
- BiopsiyaŞübhə qalarsa. Limfoma ehtimalı varsa, adətən düyünün tam çıxarılması tələb olunur; nazik iynə aspirasiyası çox vaxt alt tipin müəyyən edilməsi üçün kifayət etmir.
- GörüntüləməGöstərişə görə KT və ya PET-KT.
Nə etməmək lazımdır
- Düyünü daim əlləmək və sıxmaq — bu, qiymətləndirməni çətinləşdirir və şişkinliyi artıra bilər
- Həkim təyinatı olmadan antibiotik qəbul etmək
- İnternetdəki şəkillərlə müqayisə edərək özünə diaqnoz qoymaq
- Əksinə — “yəqin keçər” deyib aylarla gözləmək
Tez-tez verilən suallar
Antibiotikdən sonra kiçilməyibsə, bu pis əlamətdirmi?
Bu, mütləq onkoloji səbəb demək deyil, lakin əlavə müayinə üçün əsasdır.
Uşaqlarda böyümüş limfa düyünü də təhlükəlidirmi?
Uşaqlarda limfa düyünlərinin böyüməsi çox vaxt infeksiyaya bağlıdır və daha tez-tez rast gəlinir. Yuxarıdakı narahatlıq əlamətləri burada da keçərlidir.
Müəllif: Dr. Aygün Aslanova, tibbi onkoloq · Son yenilənmə: 27.08.2026